Paul Gubbins, la aŭtoro de Star in a Night Sky, kaj Clive Boutle, reprezentanto de la eldonejo Francis Boutle Publishers, la 29an de junio aperis en la podkasto Guardian Books, diskutante literaturon en minoritataj lingvoj. La intervjuanto, Claire Armitstead, parolis al Paul Gubbins dum pluraj minutoj pri Esperanto.

Oni povas aŭskulti la elĉerpaĵon kun Paul Gubbins per la ludilo ĉi suba. Sekvas ankaŭ traduko en Esperanto kaj transskribo en la angla (por tiuj kiuj iom komprenas ĝin sed bezonas iom da helpo kompreni la rapide parolatan anglan dumintervjuan).

En Esperanto

Esperanto, argumentus kelkaj, tute ne estas vera lingvo sed tio ne malhelpis, ke Paul Gubbins dediĉu al ĝi grandan parton de sia adolta vivo. Li estas ĉefredakto de la Esperanta magazino Monato kaj ankaŭ redaktas la magazinon duonjaran de la Esperanto-Asocio de Britio, baziĝanta en Staffordshire, kie li dumtage instruas en universitato.

[Nekredeble] la kvanto de homoj kiujn mi renkontas kiuj diras "Ho jes, mia avo parolis tion. Ho jes, lernis ĝin en la lernejo miaj gepatroj sed neniu plu ĝin parolas." Homoj ja ĝin parolas. Klare ĝi estas minoritata lingvo, sed minoritata lingvo etendiĝanta.

La interreto por Esperanto estas bela afero kaj al homoj kiuj diras, ke "Neniu ĝin parolas, ĉu ne?" mi respondas "Vidu, simple iru al Guglo kaj entajpu la serĉvorton 'Esperanto' kaj por lingvo supozate morta kaj kiun supoze parolas neniu vi trovos multon da lumo." Homoj verkas evidente originalan literaturon, originalajn poemojn. Ni havas beletrajn magazinojn kaj kompreneble tion, ke nia tiel nomata 'internacia lingvo' reprezentiĝas trans la mondo.

Tio estas samtempe ĝiaj forteco kaj malforteco. Kiam temas pri lingvo kiel la kimra, ekzemple, oni povas viziti Nordan Kimrion kaj aŭdi homojn parolantajn ĝin, kaj tiel konstatas, ke la kimra evidente estas vivanta lingvo. Ni probable havas tiom da Esperanto-parolantoj kiom parolas la kimran aŭ la bretonan kaj multajn aliajn tiel nomatajn minoritatajn lingvojn. Ni estas disvastiĝantaj trans la mondo kaj tiel oni ne nin rimarkas. Mia plej proksima Esperantisto-najbaro, ekzemple, loĝas for dek mejlojn [dek ses kilometrojn] en la venonta urbo kaj do ni fojfoje renkontiĝas ĉirkaŭ biero sed tiel estas la aferoj.

Ĉu ĝi estas lingvo evoluiĝanta? Ĉu ĝi havas lingverojn por la interreto, por ĉiuj tiuj novaĵoj kiujn ni pritraktas nun kaj daŭre devas ensorbi la angla?

Jes, ĝi adaptiĝas al ĉiuj aferoj tiaj. Ĉion ajn kion oni povas diri en tiel nomata nacia lingvo oni ankaŭ povas diri en Esperanto. Prilaboras aktuale homoj komputilajn lingvaĵon kaj vortprovizon kaj aferojn tiajn.  Mi mem posedas dikan vortaron kiuj enhavas prikomputilajn vortojnkaj mi rimarkas, ke ĝin oni nun ĝisdatigas. Troviĝas fakularo ĉi-speca kiuj nun ĝin ĝisdatigas. Ni ankaŭ havas sciencajn tekstojn. En la antologio mi aldonis, ekzemple, tekston pri parazitoj por montri, ke Esperanton oni povas uzi por scienco.

Rakontu al mi kiel vi ekinteresiĝis pri Esperanto. Vi nun loĝas en Stafford, vi estas ĵurnalisto kaj instruas ĉe la universitato. Kiel vi engaĝiĝis pri tio?

Mi instruis dum multaj jaroj lingvojn ĉe universitato kaj iam mi instruis la germanan al tri komencantaj grupoj kaj mi pensis, ke estus bone lerni plian lingvon por meti min en tiun saman pozicion kiel la lernantoj. La unua libro kiu min trovis estas 'Teach Yourself Esperanto' kaj mi pensis "Ho, tio sufiĉos." Fakte mi ĝin aĉetis antaŭ dek kvin, dudek jaroj kiam mi estis studento. Mia patro rimarkis, ke mi lernis entuziasme kaj diris, "Ho, vi ne malŝparu tempon per tio. Neniu parolas ĝin." Denove tiu malnova mito. Malsaĝe mi lin kredis. Do tiom multe mi ĝin ĝuis kaj estante lingvisto mi rapide tralegis tiun 'Teach Yourself' kaj pensis al mi, ke "Tio estas absolute mirinda. Jen lingvo kiu ne havas tiun stultan koncepton genro kiel la franca."

Se vi lernas la francan vi devas lerni, ke temas pri knabineta tablo, la tablo. Se vi lernas la germanan vi devas lerni, ke ĝi estas der Tisch, knabeta tablo. Kia absoluta stulteco! Kaj do jen lingvo kiu ne havis genron tian, kaj do tiajn aferojn la lernanto fortranĉos. Ni ne havas ekzemple neregulajn verbojn. Bona ekzemplo: La usonanoj ŝajne tre alte taksas tion, ke iu "dove" [plonĝis] en akvon; la britoj "dived" en ĝin. Angla-parolantoj ĉiam ŝajne konfuziĝas pro "ring, rang, rung" [voki, vokis, vokis]. Tre ofte oni aŭdas "I rung him yesterday" [Mi alvokis lin hieraŭ - tio estu "I rang him yesterday"]. Neregulaj verboj perpleksigas anglojn, kaj malgraŭ tio ni tre arogante diras, ke "Ĉiuj parolas la anglan. Ĉiuj lernu ĝin. Ĝi estas tre simpla." Diable, tiel ĝi ne estas!

Do mia koro etendis sin al tiu mirinda lingvo Esperanto kiu ne havas neregulajn verbojn. Kiam mi instruas Esperanton mi instruas plurasence naturan lingvon. La germana kaj la franca estas en lernĉambro artefaritaj lingvoj. Jen paradokso, ĉar homoj diras, ke la nenatura lingvo estas Esperanto.

Al kiu vi ĝin intruas? Kiu ĝin lernas?

Multan instruadon mi faris ĉe somerlernejo en Barlastono, en la graflando Staffordshire, kie lokiĝas la sidejo de la Esperanto-Asocio de Britio. La plejparto da novuloj nuntempe renkontas Esperanton per interreto kaj pro ĝia reguleco ĝi estas tre taŭga por perreta lernado. Ĝin oni instruas en unu-du bazlernejoj, parto de tre grava projekto Lingvolanĉilo, en la angla Springboard to Languages, kiun superrigardas la universitato de Manchester. Ni aŭdas, ke havas bonan postefikon por plibonigo de memfido kaj, iel strange, instruistoj eĉ informas, ke okazis memfida altigo eĉ por matematikoj, ke infanoj kiuj malfacile legas aŭ kalkulscias per Esperanto trovis ion en kiu ili povis sukcesi kaj pro tio pli memfidas en aliaj kampoj.

Ĉu vi laŭtlegas por ni pecon de Esperanta literaturo?

Povus esti agrable aŭdi la vortojn de Zamenhof mem. Nia Esperanto-himno estas unu el la tre fruaj poemoj kiujn verkis Zamenhof. Tion ni kantas ĉe Esperanto-kunvenoj. Tiu datiĝas de 1893 far la kreinto de Esperanto, kiu verkis plurajn poemojn - ne entute la plej elstarantajn, sed iu devis inaciati. Kaj tiel li anoncas al la mondo, "Vidu! Tiu lingvo ne estas ia ŝerca kodo. Vi-ne-de-vas-pa-ro-li-u-nu-si-la-be. Ĝi estas tute funkcia belsona lingvo kiun oni povas uzi por aferojn kiel poezion."

To the world has come a strange new glory

through the world a mighty voice is crying;

On the wings of every breeze a story

now from place to place is swiftly flying.

Not with thirsty sword for blood desiring

it could draw Earth's family together;

To a world towards war for aye aspiring

will bring a holy peace forever.

 

Esperantistoj simple diras, "Uzu vian nacion lingvon por naciaj aferoj. Uzu vian regionan lingvon por regionaj kialoj. Sed ĉu ne estus pli sencohava uzi internacian lingvon por internacia komunikado?"

 

En la angla

Esperanto, some would argue, isn't a real language at all, but that hasn't stopped Paul Gubbins from devoting a large part of his adult life to it. He's co-editor of the online Esperanto magazine Monato and also edits the biannual house magazine of the Esperanto Association of Britain, based in Staffordshire, where he has a day job teaching at the university.
The number of people I come across who say "Oh yes, my grandfather used to speak that. Oh yes, my parents learned this at school but nobody speaks it anymore." People do speak it. Clearly it's a minority language but it is a flourishing minority language.
The internet has been absolutely wonderful for Esperanto and to anybody who says "Nobody speaks it, do they?" I say "Look, simply go to Google, type in the word 'Esperanto' and for a language which is supposedly dead and which supposedly nobody speaks there's a dickens of a lot of light out there." People are writing, obviously, original literature, original poems. We have literary magazines and, of course, the great thing about it is that we like to call it the international language because it is represented right across the world.
This is its strength and its weakness. I mean, with a language like Welsh, for example, you can go to North Wales particularly and you can hear people speaking Welsh and you're consicous that Welsh is obviously a living language, which clearly it is. We probably have as many Esperanto-speakers as there are for Welsh and Breton and a lot of so-called minority languages. We're spread around the world and therefore you don't notice us. My nearest Esperantist, for example, is about ten miles away in the next town so he and I occasionally get together over a pint but that's the way it is.
Is it an evolving language? You know, does it have language for the internet, for all these innovations that we're dealing with and that English is constantly having to take on board?
Yes, it's adapting to all these things. Anything you can say in a so-called national language you can certainly say in Esperanto. There are people, for example, working at the moment, I mean, you mentioned the internet, on computer language and vocabulary and things like that and I've actually got quite a thick dictionary at home with computer terms and I notice that is now being updated. There's a body of specialists in that field who are working on that who are updating it. We also have scientific texts. I've got a text, for example, on parasites in this anthology and, again, Esperanto can be used for science.
Tell me how you got into Esperanto. You live in Stafford, you're a journalist and a teacher at the university. How did you get into this?
I taught languages for many years at a university and I found myself at one stage teaching three beginners' groups in German and I thought that it would be rather nice to get my head around another language to put myself in the position of a learner. The first book that found me was a 'Teach Yourself Esperanto' book and I thought 'Ah, that'll do.' I'd actually bought the book some fifteen, twenty years earlier when I was a student. My father had seen me learning this with some enthusiasm and said "Oh, you don't want to worry about that. Nobody speaks it." Again, this old myth, you know, "You're wasting your time." Foolishly I believe him. I so enjoyed it, being a linguist, that I raced through this 'Teach Yourself' and thought "This is absolutely wonderful. Here's a language which doesn't have, for example, idiotic gender such as French, you know le and la."
If you learn French you have to learn that it's a little girl table, la table. If you learn German you have to learn that it's der Tisch, it's a little boy table. How absolutely stupid. And here was a language which didn't have gender like that so you can cut all that rubbish out of it. We don't have things like irregular verbs, for example. I mean, the Americans seem to love the fact that somebody "dove" into the water; we "dived" into the water. People in English always seem to get confused by ring, rang, rung. How many times do you hear people say "I rung him yesterday"? Irregular verbs fox English people and this is, of course, the language which, arrogantly, we English say "ohe well, everybody speaks English, everybody must learn English, it's very simple" - good grief, it isn't.
So my heart went out to this wonderful language called Esperanto that doesn't have any irregular verbs. When I'm teaching Esperanto I'm teaching, in many senses, a natural language. It's German or French in a classroom which is the artificial language. And this is a complete paradox because people say it's Esperanto which is supposedly the artificial language.
Who do you teach it to? Who learns it?
I've done a lot of teaching in a summer school in Barlaston in Staffordshire, which is now the headquarters of the Esperanto Association. Most people these days come across it online and Esperanto's being a regular language makes it very suitable for online learning. It is taught in one or two schools in Britain now as part of a very important programme called Springboard to Languages, which is being monitored by the University of Manchester. We're finding that this is having a knock-on effect for confidence-building and, curiously enough, teachers do report to us that there's been a confidence boost for mathematics as well, that children who have perhaps been struggling with literacy, struggling with numeracy came across Esperanto, found something they can actually succeed in and this has boosted their confidence in other areas.
Will you read us a piece of literature in Esperanto?
It might be nice to hear the words of Zamenhof himself. Our Esperanto anthem was one of the very early poems which Zamenhof wrote. We sing this at Esperanto gatherings. This is from 1893 from the creator of Esperanto, who wrote several poems - not perhaps outstanding ones but somebody had to make a start. And this was him saying to the world "Look. This language is not just some sort of Mickey Mouse code. You-do-not-have-to-speak-in-words-of-one-syll-ab-le. It's a perfectly usable, mellifluous language which can be used for things like poetry."

To the world has come a strange new glory

through the world a mighty voice is crying;

On the wings of every breeze a story

now from place to place is swiftly flying.

Not with thirsty sword for blood desiring

it could draw Earth's family together;

To a world towards war for aye aspiring

will bring a holy peace forever.

 

Esperantists are saying "Use your national language for national purposes. Use your regional language for regional purposes. But wouldn't it be more sensible to use an international language for international communication?"